×

ویژگی های یک معرف یا شاخص مناسب

گروه تحقیقاتی نخبگان برتر:

 

جایگاه شاخص‌سازی در تحقیق:‏


‏تعریف شاخص: در ساده‌ترین تعریف از شاخص، می‌توان آنرا « ترکیب دو یا چند متغیر» دانست.

منظور ما ‏از یک شاخص یک متغیر یک بعدی است با تعدادی ارزش که بعد از ترکیب نهایتاً به یک ارزش می‌رسد.

‌هم‌چنین ‏ممکن است شاخصها دوبعدی و یا انواع دیگری نیز وجود داشته باشند.

برای ساختن یک شاخص خوب باید اقلام سئوالات با همدیگر در ارتباط باشند .شاخص باید از اعتبار برخوردار باشد . به این معنی که انچه ما انتظار داریم به کمک شاخص مورد نظر بسنجیم درست و قابل اعتماد اندازه گیری کند. عنوانی که ما به شاخص می دهیم نباید گمراه کننده باشد.

شاخص شباهت بسیاری با یک سئوال چند جوابه و یا لیستی که آن را به پاسخگو می‌دهند و از او ‏می‌خواهند جواب مورد نظر را در آن انتخاب کند (‏inventory ‎‏ ) دارد.

تنها تفاوت آن در این است که یک ‏شاخص تنها یک محدوده و یا یک موضوع خاص را در بر می‌گیرد.

در ارزش متغیر هایی که در شاخص مورد استفاده قرار می گیرد تغییراتی ایجاد نشود .شاخص باید نسبتا ثابت باشد.

 ‏شاخص باید ساده باشد.

شاخص باید امکان مقایسه را به وجود بیاورد.

شاخص باید معنایی ورای تعریف ریاضی خود داشته باشد.

شاخص باید از تعدادی متغیر تشکیل شده باشد.

‏شاخص باید قابلیت تفسیر و تحلیل داشته باشد .

در هر حال ساختن چنین شاخصی بهتر از اتکاء از روی ناچاری به یک سئوال تنهاست.

اگر در مورد وارد کردن ‏یک سئوال (یا مورد) خاص در یک شاخص شک داشته باشیم، بهترین کار این است که شاخص رابدون آن محاسبه ‏کنیم وبعد ضریب همبستگی اقلام مورد شک را با کل شاخص در صورت معنی‌دار بودن حساب کنیم.‏

ویژگی های یک معرف یا شاخص مناسب

شاخص باید با مفهوم مورد بررسی در رابطه باشد و بتواند آن را بسنجد.

حتی الامکان قسمت زیاد وعناصر مهم یک مفهوم را دربرگیرند و بسنجند.

تعداد معرفها باید کافی باشند تا مفهوم را حتی الامکان بطور کامل بررسی کنند.

معرفها باید خود دقیق و بدون ابهام تعریف شده باشند.

انتخاب یک معرف مناسب بطور دلخواه و تنها با قضاوت محقق انجام نمی گیرد ، بلکه باید مناسب بودن آن را به اثبات برساند تا مورد قبول دانشمندان دیگر واقع شود.

 

منبع : گروه تحقیقاتی نخبگان برتر – انجام پایان نامه – انجام مقاله – انجام پروپوزال