×
معرفی و شناخت نمایه استنادی (انواع نمایه‌های استنادی برای ارسال مقالات)

معرفی و شناخت نمایه استنادی

برای معرفی و شناخت نمایه استنادی باید ابتدا تعریفی از آن داشته باشیم. نمایه ی استنادی «Citation Index» ، نمایه ای است که برای مشخص کردن ارتباط استنادی مقالات و اسناد با همدیگر بکار می رود . محققان با استفاده از این نمایه مقالات جایگزین، مقالات قدیمی را مشخص می کنند ، پس می توان گفت که این نمایه یک بانک اطلاعاتی کتاب شناسی می باشد که امکان بازیابی مقالات منتشر شده در مجلات معتبر را فراهم می کند.

از سال ۱۹۵۰ فعالیت نمایه استنادی « Citation Index »آغاز شده است که توسط مؤسسه اطلاعات علمی «ISI » تا سال ها بعد از شروع فعالیت پشتیبانی می شد . این مؤسسه سه نوع نمایه استنادی را معرفی و منتشر کرد ، که عبارتند از:

  •     (Science Citation Index (SCI
  •     (Social Sciences Citation Index (SSCI
  •     (Arts & Humanities Citation Index (AHCI

نمایه های استنادی « Citation Index » ،  فوق  توانستند با انتشار مقالات خود در مجلات معتبر امتیاز حضور  را در سه حوژه اصلی علم بدست آورند. همچنین  امکان جستجوی مقالات  و هم  امکان انجام تحقیقات در زمینه مطالعات استنادی  توسط این سه نمایه استنادی « Citation Index » فوق فراهم شد .

از بزرگترین نمایه های استنادی « Citation Index » می توان گوگل اسکو لار را نام برد که در این زمینه اطلاعات بسیاری از اسناد و مقالات را در خود جای داده است . با استفاده از نمایه استنادی می توان شاخص هایی مانند اچ ایندکس و ضریب فاکتور را تشخیص داد.

دلایل صورت پذیری و توسعه نمایه استنادی:

برای نمایه استنادی « Citation Index » سه دلیل عمده برای توسعه و صورت پذیری دارد ، که عبارتند از :

۱-  داشتن راه حل های بهتر جهت مدیریت اطلاعات علمی ؛

۲- ازدیاد نارضایتی  به همراه افزایش ظرفیت نمایه سازی موضوعی جهت برآورده کردن  نیاز های پژوهشگران و محققان ؛

۳- گسترش و توسعه نمایه سازی استنادی بصورت خودکار که مشکلات بسیاری از محققان و پژوهشگران را حل می کند ؛

اهداف نمایه استنادی 

از اهداف مهم نمایه ی استنادی (Citation Index) می توان به موارد زیر اشاره کرد :

  • فراهم کردن جستجو و بازیابی اطلاعات آسان و راحت ؛
  •  شناسایی س.ابق تحقیق و پژوهش از طریق استنادها و ارجاع ها و معرفی آن ها ؛
  • حذف کردن مشکلات زبانی و مسائل مرتبط با انتخاب واژگان در بازیابی اطلاعات ؛

اما این نمایه یک سری اهداف کاربردی دارد ، که در ادامه آن ها را برای شما بیان می کنیم :

  • تحقیق و برآورد آثار علمی بر اساس میزان استناد به آنها ؛
  • پیدا کردن مقالاتی که مورد استناد در مقاله ای قرار گرفته اند  ؛
  • نمایه ی استنادی (Citation Index) یک پاسخ مناسب برای جستجوی میزان استناد به یک مقاله می باشد ؛
  • پیدا کردن مدت زمانی که مقالات  مورد استناد واقع شدن
  •  تعیین شاخص اچ‌ایندکس «h-index » برای مقالات ؛
  • تعیین کردن معتبرترین نشریات در یک حوزه علمی ؛
  • این اطلاعات استنادی برای رتبه بندی مجلات و ژورنال ها در حوزه موضوعی ویژه ، معمولا بر مبنای ضریب تأثیر « Impact Factor » مؤسسه اطلاعات علمی استفاده می شوند ؛
  • تصحیح ارجاعات قدیمی و مبهم ؛
  • شناسایی آثار جدید دانشمندان و محققان در حوزه های علمی مختلف ؛
  • بررسی و ارزیابی آثار علمی محققان و پژوهشگران؛
  • بررسی پیشینه تاریخی هر حوزه علمی ؛

مهمترین نمایه‌های استنادی

از مهمترین نمایه های استنادی « Citation Index » می توان به ISI ،  Elsevier و نمایه های استنادی هندی اشاره کرد .

ISI:

درحال حاضر ISI به عنوان قسمتی از Thomson Scientific تبدیل شده است که در آن نمایه های استنادی ISI را به دو شیوه چاپ شده و ارائه می شود و از طریق وب سایت شبکه دانش می توان به مقالات ISI دسترسی داشت .

Elsevier :

Elsevier  ، یکی از نمایه استنادی معتبر است که اطلاعات مجلات و مقالات ۵ هزار ناشر علمی از سرار جهان را در بانک اطلاعاتی خود جمع آوری کرده است که حاوی  ۲۵ میلیون سند از اطلاعات مقالات را شامل می شود . این نمایه استنادی اسکوپوس هایی را منتشر می کند  که فقط  به شکل آنلاین می توان به آنها دسترسی داشت و روش جستجوی در آن بصورت ترکیبی ، یعنی جستجوی موضوعی همراه با جستجوی استنادی  انجام می گیرد .

نمایه استنادی هندی:

این نمایه استنادی یکی از اولین ها در نوع خود می باشد که در نشریات هندوستان منتشر می شود و در واقع همان داده های استنادی هستند . این نمایه موضوعات اصلی  مانند علمی ، فنی ، پزشکی و علوم اجتماعی و هنر و علوم انسانی را شامل می شود .

این بانک های اطلاعاتی از نظر هزینه دسترسی برای ارائه خدمات با یکدیگر متفاوت هستند . بعنوان مثال پایگاه داده های ISI و Scopus خدمات  بصورت اشتراک ارائه می شود اما درپایگاه های CiteSeer و Google Scholar به افراد به صورت رایگان  خدمات ارائه می شود.

نکات ضروری برای استفاده استنادها :

اکنون برای استفاده از  این استنادها دانستن این نکات ضروری است که به آن می پردازیم :

۱- امروزه در زمینه کتاب شناسی و ارزیابی تحقیقات از همین نمایه های استنادی  استفاده می کنند که برای بازیابی اطلاعات طراحی شدند ؛

۲- مبنای ضریب تأثیرگذاری «Impact Factor» مجلات و نشریات معتبر داده های استنادی است ؛

۳- بسیاری از تحقیقات انجام شده در زمینه تجزیه و تحلیل استنادی به عنوان ابزار علم سنجی « Scientometric » یا به طور شفاف تر کتاب سنجی« Bibliometrics » معرفی می شوند ؛ نشریات علم سنجی ، اطلاع سنجی «Info metrics» و نشریه ی جامعه ی آمریکایی علم اطلاعات و فن آوری «ARIST» ، از اولین های موجود در این زمینه هستند  ؛

۴- دراین موارد مقاله استناد کننده تحت عنوان متن «source » و مقاله مورد استناد تحت عنوان مآخذ یا سند «citation» ذکر می شود ؛

۵- با استفاده از این نمایه‌های استنادی شاخص‌هایی مانند ضریب تأثیر به راحتی قابل شناسایی هستند ؛

در نهایت امیدواریم از این پست در وب سایت گروه تحقیقاتی نخبگان برتر لذت کافی ببرید و برایتان مفید باشد.

منبع : گروه تحقیقاتی نخبگان برتر – مشاوره پایان نامه – مشاوره مقاله – مشاوره پروپوزال