×
قواعد املائی برخی واژه ها

رسم الخط فارسی

رسم الخط فارسی

خط، چهره مکتوب زبان است و همانند زبان، از مجموعه اصول و قواعدی پیروی میکند. از آنجا که خط نقش مهمی در اصالت و غنای فرهنگ یک جامعه دارد، نباید شیوه ای را برگزید که نسل های جدید در استفاده از منابع کهن و ذخایر فرهنگی خود، دچار مشکل جدی شوند. بنابراین نباید چهره خط فارسی به صورتی تغییر کند که مشابهت خود را با ذخایر فرهنگی قدیمی از دست بدهد. فرهنگستان زبان وادب فارسی که یک نهاد رسمی است و طبق قانون، وظیفه نظارت، تدوین، تنظیم و تصویب قواعد و ضوابط خط فارسی را به عهده دارد، اصول و قوانینی را در این باره تصویب کرده است که ما در این بخش از مقاله، با عنایت به مصوبات این فرهنگستان، نکات رسم الخطی را به اختصار بیان می کنیم.

قواعد املائی برخی واژه ها

الف) واژه هایی که همواره به صورت جدا نوشته می شود، عبارتند از «ای»، مانند: ای خدا؛ «همین» و «همان» مانند: همین جا، همان کتاب؛ «هیچ»: مانند: هیچ یک؛ «می» و «همی»، مانند: می رود و همی گوید. ب) واژه های که همواره جدا نوشته می شوند، اما استثنا دارند: «این» و «آن» همواره جدا نوشته میشوند، مگر در: آنچه، آنکه، اینکه، اینها، آنها، اینجا، آنجا، وانگهی. «چه» همواره جدا نوشته میشود، مگر در: چرا، چگونه، چقدر، چطور، چنان. «بی» همواره جدا نوشته میشود، مگر آنکه کلمه، بسیطگونه باشد، مثل: بیهوده، بیخود، بیراه، بیچاره، بینوا، بیجا. «هم» از کلمه پس از خود جدا نوشته می شود، مگر در: ۱٫کلمه بسیط گونه باشد، مثل همشهری، همشیره، همسایه، همدیگر، همچنین، همچنان، همین، همان.

۲٫جزء دوم تک هجایی باشد، مانند: همدرس، همسنگ، همکار، همراه. ۳ .جزئ دوم با حرف مصوت «آ» شروع شود، مثل: همایش، هماورد، هماهنگ. «به» همواره جدا نوشته می شود، مگر در: ۱ .وقتی بر سر فعل یا مصدر بیاید (بای زینت) مثل: بگفتم، بروم، بنماید، بگفتن. ۲ .به صورت بدین، بدان، بدیشان به کار رود. ۳ .هرگاه صفت بسازد: بخرد، بشکوه، بهنجار، بنام.

ج) واژه هایی که همواره جدا نوشته می شود، اما استثنا دارند: «که» همواره جدا از کلمه قبل نوشته می شود، مگر در: بلکه، آنکه، اینکه. «چه» از کلمه پیش از خود جدا نوشته می شود، مگر در: آنچه، چنانچه. «را» همواره جدا نوشته می شود، مگر در: چرا، مرا. «تر» و «ترین» همواره جدا نوشته می شود، مگر در: بهتر، مهمتر، کمتر، بیشتر.

د) واژه هایی که همواره به ماقبل متصل می شوند، اما استثنا دارند: «ها» همواره به کلمه ماقبل می چسبد،

مگر در:

۱٫ بخواهیم صورت مفرد کلمه مشخص شود، مثل: کتاب ها، درس ها.

۲ .کلمه به «ه» غیر ملفوظ ختم شود، مثل: میوه ها، خانه ها.

 

منبع : گروه تحقیقاتی نخبگان برتر – انجام پایان نامه – انجام مقاله – انجام پروپوزال